Poniedziałek 13 lipca 2026 r.

Kasper Kalinowski
Dziennikarz działu Nauka, Zdrowie, Klimat

Sekret potęgi Scytów, wymiana wiadomości z przypadkową osobą lepiej chroni przed samotnością niż rozmowa z AI oraz krok milowy chińskiego przemysłu kosmicznego.

Zapraszam na przegląd najciekawszych odkryć naukowych ubiegłego tygodnia.

1.

Co zwiększa poparcie dla populistów? Analiza z kilkunastu krajów Europy
Analiza 134 wyborów w 16 krajach Europy Zachodniej wykazała, że tam, gdzie rządy oferują hojne wsparcie dla bezrobotnych oraz programy pomagające wrócić do pracy, partie populistyczne radziły sobie znacznie gorzej. Badania podważają popularną tezę, jakoby państwo opiekuńcze napędzało populizm poprzez lęk przed wykorzystywaniem systemu przez imigrantów.
CZYTAJ WIĘCEJ

2.

Maraton. Mężczyźni częściej niż kobiety zderzają się ze ścianą
Naukowcy z Brazylii i Szwajcarii zdefiniowali maratońską ścianę jako zwolnienie tempa w drugiej połowie biegu co najmniej o 20 proc. w porównaniu z pierwszą, czyli jeśli pierwsze 21 km maratonu pokonujemy ze średnią prędkością 12 km/godz., to drugie już w średnim tempie co najwyżej 9,6 km/godz. Choć statystyczny mężczyzna przebiega dystans maratoński nieco szybciej od statystycznej kobiety (średni czas mężczyzn z badanej grupy to 4 godz. i 2 min, a kobiet – 4 godz. 29 min), to zderzenie ze ścianą jest dla niego dwa razy bardziej prawdopodobne niż dla niej.
CZYTAJ WIĘCEJ

3.

Potęgę Scytów stworzyły spokrewnione rody i wpływowe kobiety
Odwaga, zasługi na polu walki czy jeszcze coś innego? Genetycy odkryli, co decydowało o pozycji społecznej wśród wojowników z euroazjatyckiego stepu.
CZYTAJ WIĘCEJ

4.

Samotność. Sztuczna inteligencja nie zastąpi przyjaciela
Rozmowa z chatbotem niczym się nie różni od prowadzenia tradycyjnego dziennika. Te dwie czynności mają te same korzyści psychologiczne. Interakcja z chatbotem pomagała jedynie doraźnie poprawić nastrój i redukować negatywne emocje tuż po rozmowie.
CZYTAJ WIĘCEJ

5.

Hannibal przekracza Alpy. Ile kosztowała słynna wyprawa i jaką drogą prowadziła?
Którędy Hannibal przeszedł przez Alpy? Naukowcy znaleźli odpowiedzi na te pytania, szacując potrzeby energetyczne dziesiątek tysięcy żołnierzy Hannibala, tysięcy koni i kilkudziesięciu słoni.
CZYTAJ WIĘCEJ

6.

Czekolada doda ci skrzydeł podczas treningu. Nie musisz jej jeść, wystarczy ją powąchać
Wąchanie czekolady tuż przed treningiem oporowym i w przerwach między seriami ćwiczeń wyraźnie podniosło możliwości ćwiczących.
CZYTAJ WIĘCEJ

7.

Długi Marsz 10B wrócił na Ziemię. Historyczny sukces chińskiej rakiety
Po raz pierwszy w historii chińskiej astronautyki pierwszy stopień rakiety orbitalnej pomyślnie wrócił na Ziemię. To otwiera Chinom drogę do tańszych i częstszych lotów na orbitę.
CZYTAJ WIĘCEJ