|
Koniec duopolu OpenAI i Anthropic
|
|
Wrzesień 2026 - najważniejsze zmiany w świecie AI w pracy
|
|
Cześć Robert,
Przez ostatni rok najlepsze modele AI tworzyły dwie firmy: OpenAI i Anthropic. W ostatnich tygodniach to się zmieniło.
xAI pokazało Groka 4.6, który prawie dogonił czołówkę. Meta ma najlepszy otwarty model na świecie. Google wypuściło Gemini 3.8 Flash, pierwszy od dawna model tej firmy, który opłaca się przetestować. Anthropic odpowiedział 1 września modelem Fable 5.1: szybszym od poprzednika i tańszym w przeliczeniu na zadanie.
Jest też zła wiadomość. Francuski Mistral się poddał. Zamiast konkurować, będzie sprzedawać dostęp do chińskich modeli. Europa nie ma już własnego gracza w wyścigu o najlepsze modele AI.
Na końcu wydania znajdziesz nową sekcję o inwestowaniu w AI.
|
5 najważniejszych wydarzeń miesiąca
|
1Grok 4.6 prawie dogonił GPT 5.6 Sol i Fable 5
12 sierpnia xAI, firma Elona Muska, pokazała Groka 4.6. Do tej pory czołówkę dzieliły między siebie OpenAI i Anthropic. W indeksie Artificial Analysis, który łączy wiele testów w jedną ocenę, Grok 4.6 ma 61 punktów, tyle samo co GPT 5.6 Sol i o jeden mniej niż Fable 5. Grok 4.5 miał 56. W GDPval, teście zadań z prawdziwych zawodów biurowych, Grok 4.6 zdobył 1753 punkty i wyprzedził Fable 5 (1741) oraz GPT 5.6 Sol (1728). Jedno zadanie z indeksu kosztuje w Groku 4.6 około 0,94 dolara, praktycznie tyle samo co w GPT 5.6 Sol (0,95 dolara). W moich testach Grok 4.6 nie jest jeszcze na poziomie najlepszych modeli, ale różnica jest już niewielka. Jeśli korzystasz z jednego dostawcy, porównaj ceny i limity, bo masz teraz więcej opcji.
Zobacz więcej >
|
|
2Fable 5.1 nadrabia największe wady poprzednika
1 września Anthropic wypuścił Fable 5.1. Seria Fable miała trzy wady, które blokowały wdrożenia w większych firmach: wysoki koszt, wolne tempo pracy i brak trybu zerowej retencji danych, w którym dostawca nie zapisuje Twoich danych po przetworzeniu. Fable 5.1 częściowo rozwiązuje wszystkie 3. Cennik pozostał bez zmian, ale model zużywa mniej tokenów, czyli fragmentów tekstu, za które płacisz. W moich testach typowe zadanie kosztuje nawet kilkanaście procent mniej niż w Fable 5. Model jest też szybszy i przede wszystkim - bardziej inteligentny i samodzielny niż jakikolwiek inny model, który testowałem. Na niższych poziomach wysiłku, czyli ustawieniach decydujących o tym, jak długo model myśli, Fable 5.1 bywa tańszy od Opusa 5, więc ma szansę zostać modelem do codziennej pracy. Na najwyższym poziomie jest bardzo drogi - zalecamy korzystanie z poziomów medium/high. Pełną recenzję opublikujemy za kilka tygodni. Na start sięgnij po nasz poradnik do Claude Code.
Zobacz więcej >
|
|
3Google w końcu wydało model, który opłaca się sprawdzić
Od listopada 2025 modele Gemini wyglądały lepiej w testach niż w prawdziwej pracy. Gemini 3.8 Flash z 2 września to pierwsza od dawna wersja, którą polecamy sprawdzić. W indeksie Artificial Analysis wypada niemal tak dobrze jak GPT 5.6 Sol, a jest od niego tańszy i szybszy. Zastrzeżenie: Google dopasowuje modele do testów bardziej niż do prawdziwych zadań, więc przetestuj Gemini na własnym procesie, zanim mu zaufasz. Widzimy dla niego trzy zastosowania: zapasowy model, gdy skończą Ci się limity GPT lub Claude; tani wykonawca prostszych kroków pod nadzorem droższego modelu; narzędzie do pisania po polsku. Po polsku Gemini od dawna pisze naturalniej niż Claude i nieco lepiej niż GPT. Jeśli Twoja firma płaci za Google Workspace, ma Gemini w pakiecie, więc test nic nie kosztuje.
Zobacz więcej >
|
|
4Meta ma najlepszy otwarty model na świecie. Sprawdzisz go za darmo
2 września Meta wypuściła Muse Spark 1.3. To model otwarty: jego wagi, czyli pliki z wytrenowaną wiedzą, można pobrać i uruchomić na własnych serwerach. W indeksie Artificial Analysis ma 61 punktów, tyle samo co GPT 5.6 Sol i Grok 4.6. Jedno zadanie z indeksu kosztuje w Muse Spark 1.3 około 0,55 dolara, a w GPT 5.6 Sol i Groku 4.6 około 0,95 dolara. Największy postęp w benchmarkach widać w długich, samodzielnych zadaniach, w których model sam wykonuje kolejne kroki. Przetestujesz go bezpłatnie w OpenCode, programie do pracy z agentami AI. Uwaga: to wersja contributor, czyli dla współtwórców, więc dzielisz się danymi z Metą. Testuj na przykładowych plikach, nie na danych firmy.
Zobacz więcej >
|
|
5Mistral rezygnuje z wyścigu. Europa zostaje bez szansy na frontierowy model
Francuski Mistral był jedynym europejskim laboratorium z ambicją dogonienia czołówki. 14 sierpnia ogłosił, że zacznie udostępniać modele konkurencji, czyli uruchamiać je na własnych serwerach i sprzedawać do nich dostęp. Pierwszy będzie chiński GLM-5.2 firmy Z.ai. Żadna firma, która wierzy, że może wygrać, nie sprzedaje modeli konkurencji. Mistral robi to, bo nie ma innego wyjścia. Już wcześniej nie miał dość mocy obliczeniowej, żeby rozwijać własne modele w tempie czołówki. Teraz część tej mocy przeznaczy na uruchamianie modeli z Chin, więc dystans będzie tylko rósł. Firma zapowiada, że dalej będzie tworzyć własne modele, ale w tej sytuacji nie wróci do wyścigu. Dla Europy oznacza to, że najlepsze modele AI będą pochodzić wyłącznie z USA i Chin, a europejskie firmy, także Twoja, będą zależne od decyzji Waszyngtonu i Pekinu.
Zobacz więcej >
|
|
|
|
|
Tip miesiąca
Pisz polecenia po angielsku. Oszczędzisz nawet połowę tokenów
Badanie opublikowane na promptowy.com potwierdziło to, o czym pisałem już wcześniej. Polskie teksty generują od 40 do 111 procent więcej tokenów niż angielskie. Tokeny to fragmenty słów, na które model dzieli tekst i za które płacisz. Przez odmianę i polskie znaki ten sam tekst po polsku dzieli się na więcej tokenów, więc kosztuje więcej.
Różnice między modelami też są spore: jedno polskie słowo to 1,64 tokena w Groku 4.6 i 2,81 tokena w Claude Fable 5.
Instrukcje, pliki z zasadami projektu i polecenia pisz po angielsku. Po polsku proś tylko o to, co ma trafić do odbiorcy w tym języku, na przykład o tekst dla klienta. Polska odpowiedź kosztuje więcej tokenów niż angielska, więc nie każ modelowi pisać po polsku bez potrzeby. Więcej sposobów na niższy rachunek za AI znajdziesz w naszym poradniku o oszczędzaniu tokenów.
Zobacz więcej >
|
|
|
|
Polecane narzędzia i modele AI - wrzesień 2026
|
|
Automatyzacja
|
|
Codex z GPT 5.6 - opcja ekonomiczna
Najbardziej opłacalne środowisko pracy z AI w firmie. Program OpenAI steruje Twoim komputerem i przeglądarką, pracuje z arkuszami, slajdami i plikami PDF, pisze kod i tworzy strony internetowe. GPT 5.6 Sol koordynuje pracę, a niemal darmowy model Luna wykonuje prostsze kroki. Limity są większe niż u konkurencji, a osoby bez wiedzy technicznej szybko się w nim odnajdują. Nasz wybór dla całej firmy. Poradnik >
|
|
|
|
Automatyzacja
|
|
Claude Code z Fable 5.1 - opcja premium
Najpotężniejszy zestaw na rynku: Claude Code buduje strony, narzędzia wewnętrzne i automatyzacje, analizuje dane. Fable 5.1 najlepiej ze wszystkich modeli rozumie, o co Ci chodzi, i kończy długie zadania bez prowadzenia za rękę. Jest nieco tańszy na zadanie niż Fable 5, ale nadal droższy niż Codex. Wybierz go, gdy jakość lub oszczędność Twojego czasu liczy się bardziej niż koszt. Jeżeli chcesz korzystać z niego codziennie, plan za 200 dolarów miesięcznie to minimum.
Poradnik >
|
|
|
|
Agenci w chmurze
|
|
Hermes
Samodzielny agent AI w Twoim komunikatorze (WhatsApp, Telegram, Slack). Zlecasz mu zadanie jak współpracownikowi, a on rozpisuje kroki, wykonuje je i zdaje Ci relację. Działa na Twoim własnym serwerze.
|
|
|
|
Baza wiedzy
|
|
NotebookLM
Dodajesz dokumenty, filmy z YouTube i strony, a Google tworzy z nich przeszukiwalną bazę wiedzy z podsumowaniami i nagraniami do słuchania. Sprawdza się w nauce i wdrażaniu nowych pracowników.
|
|
|
|
Baza wiedzy
|
|
yt-dlp
Bezpłatne narzędzie, które pobiera filmy i transkrypcje z YouTube i tysięcy innych stron. Przydaje się, gdy chcesz zapisać materiał albo zbudować bazę wiedzy dla swojego agenta AI. Sterujesz nim poleceniami tekstowymi, więc najprościej poprosić o pomoc Codex albo Claude Code. Pobierz >
|
|
|
|
Wyszukiwanie
|
|
Grok 4.6
Model xAI z wbudowaną wyszukiwarką i dostępem do danych z X. Rekordowo rzadko podaje zmyślone informacje. W aplikacji Grok jest dostępny bezpłatnie. Polecamy go do zbierania aktualnych informacji i analiz, także takich, które wychodzą poza powszechnie przyjęte wnioski.
|
|
|
|
Produktywność
|
|
Whispr Flow
Dyktujesz w dowolnym programie, a tekst pojawia się w dokumencie lub systemie CRM. Rozpoznaje polski z dokładnością 97 procent na komputerze, iOS i Androidzie. Od niedawna nagrywa też spotkania i robi z nich notatki, więc zastępuje osobne narzędzie.
|
|
|
|
Grafika
|
|
GPT Image - 2
Pierwszy model do grafiki, który analizuje polecenie przed wykonaniem. Zdjęcia produktowe, reklamy i infografiki w jakości wcześniej niedostępnej dla AI.
|
|
|
|
|
Polecane poradniki
|
Jak oszczędzać tokeny na Fable 5 i nadchodzącym GPT 6
Fable 5 zużywa limity szybciej niż jakikolwiek inny model, a nadchodzący GPT 6 będzie równie wymagający. Dwie techniki i 12 codziennych nawyków tną zużycie tokenów o 50-70 procent, więc częściej sięgniesz po najpotężniejsze modele. Cały zestaw wdrożysz w jeden wieczór.
Czytaj poradnik >
|
|
Opus 5: zalety i wady po 3 tygodniach pracy
Cztery zalety: szybkość, inteligencja, wszechstronność i wyczucie estetyki. Cztery wady: ignorowanie zasad, zmyślone informacje, koszt i brak taniego modelu pomocniczego. Dowiesz się, do jakich zadań sięgać po Opusa 5, a kiedy wybrać inny model.
Czytaj dalej >
|
|
GPT 5.6 Sol i Codex: zalety i wady po kilku tygodniach pracy
Sześć zalet, w tym cena, niemal darmowa Luna i obsługa przeglądarki. Cztery wady, w tym nierówna inteligencja i męczący akcent trybu głosowego. Dowiesz się, kiedy Codex jest najlepszym wyborem dla całej firmy, a kiedy lepiej sięgnąć po Claude.
Czytaj dalej >
|
|
Jak pisać prompty do AI? 5 technik i przykłady
Napisałeś długi prompt, a AI zwróciło coś zupełnie innego? Pięć technik, które stosujemy na szkoleniach, z przykładami słabych i dobrych poleceń. Zaczyna się od sześciu pytań, na które odpowiadasz przed wysłaniem polecenia.
Czytaj poradnik >
|
|
Codex w pracy biurowej - poradnik automatyzacji
Codex od OpenAI nie jest już narzędziem wyłącznie dla programistów. Planuje projekty, pracuje na Twoich plikach i pamięta informacje z wcześniejszych poleceń. W poradniku pokazujemy krok po kroku, jak oddać mu powtarzalne zadania biurowe.
Czytaj poradnik >
|
|
|
|
Jak inwestować w AI?
|
|
Nowa sekcja
Lista spółek z sektora AI, które mam na radarze
Po tym, jak opisałem na X jak inwestuję w spółki AI, dostałem od Was sporo próśb o podzielenie się listą konkretnych akcji.
Zgodnie z Waszą prośbą od tego wydania lista obserwowanych spółek jest częścią newslettera.
To nie są rekomendacje kupna. To spółki, które obserwuję, z krótkim uzasadnieniem, dzięki któremu łatwiej sprawdzisz je samodzielnie. Decyzję zawsze podejmujesz Ty, a inwestowanie w akcje wiąże się z ryzykiem utraty części kapitału.
Zobacz listę obserwowanych spółek >
|
|
|
|
Chcesz wdrożyć AI w swojej firmie?
|
|
Umów bezpłatną konsultację. Sprawdzimy, w których zadaniach AI odciąży Twój zespół - bez zobowiązań.
|
|
|
|
PS: Masz pytanie o AI albo temat, który powinniśmy omówić? Odpisz na tę wiadomość.
|
|
|
|
Znasz kogoś, komu przyda się to wydanie?
Prześlij je osobie, która chce śledzić najważniejsze zmiany w AI.
Prześlij znajomemu
|
|
|
|
|
| |