GREENWASHING: NOWE OBOWIĄZKI DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

Przedsiębiorcy, którzy w komunikacji marketingowej posługują się hasłami dotyczącymi cech środowiskowych lub społecznych produktu, takimi jak „eko”, „green”, „zrównoważony” lub „environmentally friendly”, będą musieli zweryfikować, czy stosowane przez nich deklaracje spełniają nowe wymagania wynikające z prawa unijnego. Od 27 września 2026 r. zastosowanie znajdą przepisy Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/825 z dnia 28 lutego 2024 r., zmieniającej dyrektywę o nieuczciwych praktykach handlowych oraz dyrektywę o prawach konsumentów.

Celem nowych regulacji jest m.in. ograniczenie greenwashingu, czyli stosowania wprowadzających w błąd deklaracji dotyczących wpływu produktów lub działalności przedsiębiorcy na środowisko. W praktyce oznacza to, że komunikacja dotycząca oznaczeń środowiskowych powinna być konkretna, jasna, zrozumiała, możliwa do zweryfikowania oraz odpowiednio udokumentowana.

Nowe obowiązki w polskim porządku prawnym

W Polsce dyrektywa ma zostać implementowana ustawą o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym oraz ustawy o prawach konsumenta. Zgodnie z projektem ustawa ma wejść w życie 27 września 2026 roku.

Rząd przyjął projekt ustawy, który 10 lipca 2026 r. został skierowany do
Sejmu, co oznacza, że rozpoczęły się nad nim prace parlamentarne. Projekt przewiduje m.in. dodanie 12 nowych praktyk do katalogu tzw. czarnej listy nieuczciwych praktyk.

Komisja Europejska wyjaśnia, jak rozumieć nowe przepisy

W związku ze zbliżającym się terminem stosowania nowych przepisów Komisja Europejska opublikowała dokument zawierający odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania dotyczące dyrektywy. Dokument ten stanowi istotne wskazówki interpretacyjne dotyczące stosowania nowych regulacji.

Komisja podkreśla, że nowe przepisy mają zastosowanie w komunikacji kierowanej do konsumentów, regulują sposób, w jaki są one prezentowane konsumentom (w reklamie, na opakowaniach, w komunikacji handlowej, na stronach internetowych, w aplikacjach czy materiałach sprzedażowych).

Komisja wyjaśnia także, że za deklarację środowiskową może zostać uznany również przekaz wynikający z nazwy produktu, marki, nazwy przedsiębiorcy, grafiki itp. Ogólne hasła ekologiczne bez odpowiedniego uzasadnienia i bez jasnego doprecyzowania będą wiązały się z istotnym ryzykiem prawnym.

Dyrektywa wprowadza także istotne ograniczenia dotyczące oznaczeń zrównoważonego rozwoju. Zgodnie z nowymi zasadami przedsiębiorcy nie będą mogli dowolnie tworzyć własnych znaków lub oznaczeń sugerujących ekologiczny, społeczny lub zrównoważony charakter produktu. Takie symbole będą mogły być stosowane tylko wtedy, gdy będą oparte na wiarygodnym systemie certyfikacji albo zostaną ustanowione przez organ publiczny.

Co z produktami już znajdującymi się na rynku?

Nowe przepisy będą miały zastosowanie również do produktów i opakowań, które już znajdują się w obrocie.

W takiej sytuacji konieczne będzie podjęcie działań dostosowawczych. Komisja wyjaśnia, że działania te mogą polegać na zakryciu lub skorygowaniu deklaracji za pomocą naklejek albo umieszczeniu dodatkowych informacji w miejscu sprzedaży.

Co przedsiębiorcy powinni zrobić już teraz?

Niezależnie od tego, czy nowe przepisy będą stosowane od 27 września 2026 roku na skutek wejścia w życie do tego czasu ustawy implementującej dyrektywę, przedsiębiorcy nie powinni odkładać przygotowań.

Konieczna jest weryfikacja opakowań, materiałów marketingowych, stron internetowych, oznaczeń produktów, certyfikatów i komunikacji z użytkownikami.

Znajduje to potwierdzenie w ostatnich decyzjach Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, które pokazują, że niejasne, ogólne lub nieudokumentowane deklaracje środowiskowe mogą wiązać się z ryzykiem nałożenia kary przez organy nadzorcze.